Više od 1.500 radnika ostaje bez posla zbog zatvaranja pogona stranih investitora u Srbiji

Tokom 2025. godine u Srbiji su se intenzivirale najave o zatvaranju pogona stranih investitora, što će dovesti do gubitka radnih mjesta za više od 1.500 ljudi. Među najvažnijim slučajevima su kompanije DRÄXLMAIER iz Zrenjanina i Valy iz Valjeva, koje su tokom prethodnih godina koristile državne subvencije za otvaranje radnih mjesta. Menadžment DRÄXLMAIER-a potvrdio je da će fabrika u Zrenjaninu biti zatvorena do kraja marta 2027. godine, nakon što nisu uspjeli obezbijediti nove projekte za pogon. Trenutno je u fabrici zaposleno oko 1.100 radnika, od kojih će 85 posto ostati bez posla do kraja januara naredne godine.

Radnici su već ranije bili pripremljeni na ovu odluku, a dogovoren je socijalni program koji predviđa otpremnine u visini jedne trećine bruto plate plus 385 eura po godini staža. Sindikalni predstavnici ističu da su prava radnika poštovana i da se trenutno pregovara o povećanju plata za januar 2025. godine. Međutim, zabrinutost postoji zbog ograničenih mogućnosti za zapošljavanje u Zrenjaninu, što dodatno otežava situaciju radnika.

Pročitajte iTužilaštvo: Macura iz Alta banke izvukao 390 miliona eura, većinu preko fiktivnog pazara

Predsjednik Industrijskog sindikata Srbije, Dragan Matić, navodi da je zatvaranje fabrike dio šireg trenda preseljenja investicija na druga tržišta, posebno u zemlje koje su geopolitički povezane sa sukobima u Ukrajini. Iako je pogon u Zrenjaninu bio jedan od najproduktivnijih u grupaciji DRÄXLMAIER, kompanija nije uspjela da razvije nove, tehnološki zahtjevnije projekte, poput onih vezanih za elektro automobile.

Osim DRÄXLMAIER-a, i druge fabrike napuštaju Srbiju, među kojima su Aptiv iz Zaječara, Flender iz Subotice, Gruner iz Vlasotinca i Yura iz Leskovca. Samo na jugu Srbije u posljednjih nekoliko godina više od 5.000 radnika ostalo je bez posla zbog odlaska stranih kompanija. Predsjednica Asocijacije slobodnih i nezavisnih sindikata (ASNS), Ranka Savić, kritikuje dosadašnju ekonomsku politiku Srbije koja je previše zavisila od subvencija i niskoproduktivnih radnih mjesta. Po njenom mišljenju, država je trebala ranije preusmjeriti fokus na tehnološki razvoj i bolje plaćena radna mjesta.

Savić naglašava da kapital traži maksimalan profit i da se zbog toga investitori sele na tržišta sa povoljnijim uslovima. Subvencionisane fabrike koje su se oslanjale na jeftinu radnu snagu sada zatvaraju pogone, dok domaći privrednici ostaju zapostavljeni. Sindikati apeliraju na vlasti da unaprijede industrijsku politiku i podrže razvoj malih i srednjih preduzeća, koja su ključni faktor ekonomskog rasta u Evropskoj uniji.

Kritičari subvencija, poput Mahmuda Bušatlije, savjetnika za razvoj i investicije, smatraju da je politika davanja državnih novaca stranim investitorima bila politička odluka koja je poremetila tržište i nije donijela dugoročnu korist. Odlazak stranih kompanija iz Srbije predstavlja ozbiljan izazov za ekonomiju i radnike, te zahtijeva promjenu strategije privlačenja investicija i razvoja domaće industrije.

Bosanski.info

Reference: N1 BiH