Mađarska obustavila subvencije za poljoprivredne mašine u Republici Srpskoj

Mađarska je obustavila finansiranje programa subvencionirane nabavke poljoprivredne mehanizacije za poljoprivrednike u Republici Srpskoj, koji je bio dio paketa pomoći od 100 miliona eura najavljenog 2022. godine nakon dogovora mađarskog premijera Viktora Orbana i lidera SNSD-a Milorada Dodika. Kako je objavio Radio Slobodna Evropa, a prenosi N1, Fondacija za održivi razvoj Progressus, preko koje je program provođen, 16. oktobra je saopćila da obustavlja realizaciju javnog poziva za 2026. godinu, nakon što je nova mađarska vlada zaustavila finansiranje.

Više od hiljadu zahtjeva ostalo bez odgovora

Javni poziv za ovu godinu otvoren je 13. marta, a zbog velikog interesa zatvoren je već pet dana kasnije. Do tada je stiglo 1.025 prijava poljoprivrednika iz Republike Srpske i Brčko distrikta. Podsticaji su se kretali od 2.500 do 25.000 eura.

Pročitajte iSpecijalna policija u Tešnju dobila novo oklopno vozilo za sigurnosne operacije

U dvije godine trajanja programa iz mađarskog budžeta isplaćeno je više od 28 miliona eura, a sami poljoprivrednici uložili su dodatnih 12,9 miliona eura vlastitog novca. Novac, međutim, nisu dobijali direktno: mogli su kupovati isključivo mašine, opremu i alate proizvedene u Mađarskoj, uz obavezno lično učešće od najmanje 30 posto vrijednosti investicije i plaćanje PDV-a od 17 posto.

Upravo zbog toga profesor Ekonomskog fakulteta u Tuzli Admir Čavalić ocjenjuje da je upitno može li se ovakav model smatrati klasičnom bespovratnom razvojnom pomoći, jer je istovremeno služio i za poticanje prodaje mađarskih proizvoda.

Razočarani poljoprivrednici traže povrat novca

Poljoprivrednici u Republici Srpskoj ne kriju razočarenje. Slaviša Simojlović iz Bijeljine, koji je za novu mehanizaciju planirao izdvojiti oko 8.000 eura vlastitog novca, kaže da očekuje povrat uloženih sredstava. Predsjednik Saveza udruženja poljoprivrednih proizvođača Republike Srpske Stojan Marinković ističe da je ova podrška bila značajna za domaće poljoprivrednike.

Radio Slobodna Evropa navodi da odgovore nije dobio ni od mađarske vlade, ni od Fondacije Progressus i njenih partnera u Budimpešti, ni od Vlade i Ministarstva poljoprivrede Republike Srpske. Nepoznato je zašto je program obustavljen, hoće li se nastaviti i šta će biti s ostatkom novca iz najavljenog paketa od 100 miliona eura.

Saradnja Orbana i Dodika nije se svodila samo na poljoprivredu. Budimpešta je godinama politički podržavala vodstvo Republike Srpske, a entitet je 2022. godine preko mađarske državne Izvozno-uvozne banke dobio i kredit od oko 126 miliona eura.

Bosanski.info

Reference: N1 BiH