Izraelski izbori i eskalacija sukoba u Palestini: Izazovi i posljedice

Izraelski parlamentarni izbori održani početkom novembra 2026. godine obilježeni su značajnim rastom podrške palestinskim strankama unutar Izraela, koje su osvojile rekordnih 19 mjesta u Knesetu. Ukupno je za Ra’am i Zajedničku listu glasalo skoro 840.000 birača, što predstavlja povećanje od 64 posto u odnosu na prethodne izbore 2022. godine. Ova podrška mogla bi omogućiti formiranje koalicije protiv premijera Benjamina Netanjahua, ukoliko se stranke pridruže opozicionom bloku pod vođstvom Gadi Eisenkota. Međutim, pregovori o formiranju vlade otežani su zbog uslova koje je Eisenkot postavio, uključujući priznavanje Izraela kao “jevrejske, demokratske, liberalne i egalitarne države” i obaveznu nacionalnu službu za sve građane, uključujući Palestince, što palestinske stranke odbijaju.

U međuvremenu, na okupiranoj Zapadnoj obali nastavljaju se vojne operacije i blokade, posebno u gradu Hebronu, gdje je do 29. oktobra zatvoreno deset ulaza, a oko 5.000 ljudi je raseljeno. Tokom operacije zabilježeno je više od 120 hapšenja i rušenje 13 poslovnih objekata, dok su izraelske snage srušile kuće dvojice muškaraca optuženih za napade. Palestinski zvaničnici optužuju izraelsku vladu za korištenje ovih akcija u svrhu dobijanja podrške među naseljenicima. Iako je vojska povukla svoje snage iz Hebrona početkom novembra, šteta na lokalnoj ekonomiji procjenjuje se na 10 do 12 miliona šekela, što je značajan udarac za grad koji proizvodi oko 40 posto palestinske industrijske proizvodnje.

Pročitajte iZorana Mihajlović upozorava na moguće priznanje genocida i ukidanje Republike Srpske

Osim Hebrona, desetine sela u Masafer Jatti ostale su odsječene, a deset nastavnika škole Jinba je pritvoreno. U Wadi Rakhimu, porodica Yousefa Shanarana već mjesec dana je pod opsadom, bez pristupa vodi i hrani, dok su naseljenici otrovali bunar ispred njihove kuće. Ove blokade prate i česti napadi naseljenika na berbu maslina širom Zapadne obale, što je dovelo do gubitka značajnog dijela žetve. U prvih 26 dana oktobra zabilježeno je 397 napada naseljenika, što je najviši mjesečni broj od kada Ured Ujedinjenih nacija za koordinaciju humanitarnih poslova (OCHA) prati ove incidente.

U pojasu Gaze nastavljeni su izraelski napadi koji su od početka oktobra 2025. godine, kada je postignut prekid vatre, odnijeli živote najmanje 1.593 Palestinaca, dok je ranjeno 5.748. Samo u prvoj sedmici novembra ubijeno je najmanje osam osoba, uključujući civile i navodne pripadnike Hamasovih snaga. Humanitarna situacija u Gazi je alarmantna, sa nedostatkom osnovnih potrepština i skloništa, naročito pred zimu. Potrebe za šatorima procjenjuju se na oko 200.000, dok je većina bolnica van funkcije zbog nestašice goriva i oštećenja. Crveni polumjesec upozorava na rizik od kolapsa zdravstvenog sistema nakon što je 26 bolnica prestalo sa radom.

U isto vrijeme, izraelske snage su uhapsile i potom oslobodile Al Jazeera novinara Montasera Nassara tokom racije u Hebronu, gdje je pritvoreno najmanje 20 Palestinaca. Ovi događaji odražavaju sve veći pritisak na palestinske novinare u okupiranim područjima, gdje su zabilježeni brojni slučajevi kršenja prava medija, uključujući hapšenja i zatvaranja redakcija.

Izvori: Al Jazeera